Η νομική μας ομάδα που ασχολείται με τις τεχνολογίες είναι πάντα ενημερωμένη, με τις τελευταίες εξελίξεις στον τομέα της τεχνολογίας, φιλόδοξη και εξαιρετικά δυναμική.

Από τις ψηφιακές επιχειρήσεις, το ηλεκτρονικό εμπόριο, τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες και το δίκαιο του διαδικτύου έως το έγκλημα στον κυβερνοχώρο/την κυβερνοασφάλεια και τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, αξιοποιούμε την εκτεταμένη νομική μας γνώση σε όλους τους τομείς των έξυπνων τεχνολογιών. Ταυτόχρονα, διαθέτουμε μεγάλη εμπειρία και παρέχουμε ολοκληρωμένες νομικές υπηρεσίες σε πελάτες που δραστηριοποιούνται στις ακόλουθες νέες τεχνολογίες (ενδεικτικά):

Κυβερνοασφάλεια

Η ενασχόλησή μας με τον τομέα της κυβερνοασφάλειας (cybersecurity) και κυβερνοανθεκτικότητας (cyberesilience) αποτελεί μια νέα πρωτοβουλία της δικηγορικής μας εταιρείας, η οποία, σε αποκλειστική συνεργασία με εξειδικευμένη στις νέες τεχνολογίες και στην κυβερνοασφάλεια ομάδα πληροφορικής και λογισμικού, αποσκοπεί στην παροχή εξειδικευμένης νομικής υποστήριξης και συμβουλευτικών υπηρεσιών σε επιχειρήσεις όλων των κλάδων, καθώς και σε φορείς του δημοσίου, με σκοπό τη διασφάλιση της συμμόρφωσής τους με το ισχύον κανονιστικό και νομοθετικό πλαίσιο περί κυβερνοασφάλειας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενσωμάτωση και εφαρμογή της Οδηγίας (ΕΕ) 2022/2555 (NIS 2), του Κανονισμού (ΕΕ) 2847/2024 (Κανονισμός για την κυβερνοανθεκτικότητα/Cyber Resilience Act) καθώς και στις απαιτήσεις του πρόσφατα ψηφισθέντος Ν. 5160/2024, ο οποίος ενσωματώνει την εν λόγω Οδηγία στο ελληνικό δίκαιο.

Στο πλαίσιο αυτό, η δικηγορική μας εταιρεία προετοιμάζει πλήρες εκπαιδευτικό υλικό που θα χρησιμοποιηθεί σε εξειδικευμένα σεμινάρια κατάρτισης στελεχών και υπαλλήλων του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα που είναι επιφορτισμένοι με την πλήρη συμμόρφωση με τις σχετικές κανονιστικές υποχρεώσεις. Τα εν λόγω σεμινάρια έχουν ως στόχο να προσφέρουν στοχευμένη, πρακτική και ενδελεχή γνώση και να ενισχύσουν την επιχειρησιακή ετοιμότητα και την συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας περί κυβερνοασφάλειας, σε ένα περιβάλλον αυξημένων ψηφιακών κινδύνων.

Μέρος της πρωτοβουλίας μας στο δίκαιο της κυβερνοασφάλειας, εκτός των ανωτέρω εκπαιδευτικών σεμιναρίων, η δικηγορική μας εταιρία παρέχει τις ακόλουθες, ενδεικτικά, υπηρεσίες επί ζητημάτων που άπτονται της κυβερνοασφάλειας:

• Παροχή νομικών υπηρεσιών και εν γένει συμβουλευτική υποστήριξη με σκοπό την διασφάλιση της πλήρους συμμόρφωσης της επιχείρησης με τον Ν. 5160/2024 και τον Κανονισμό (ΕΕ) 2847/2024.
• Ενημέρωση σχετικά με νομικές ενέργειες που απαιτούνται για την προστασία των συστημάτων δικτύου και πληροφοριών από κυβερνοαπειλές.
• Συνδρομή στην κατανόηση των διαφορετικών ειδών των κυβερνοαπειλών, με σκοπό την αποτελεσματική αναγνώριση της απειλής και την άμεση απόκριση σε περίπτωση συμβάντος.
• Εξοικείωση με τις προβλεπόμενες διοικητικές και εν γένει κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. Ειδική έμφαση δίδεται στην νομική καθοδήγηση σχετικά με τις μεθόδους διαχείρισης κινδύνων καθώς και της διαδικασίας κοινοποίησης περιστατικών παραβίασης κυβερνοασφάλειας με αντίκτυπο στην παροχή των υπηρεσιών της στην αρμόδια Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας.

Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ/AI)

Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ/ΑΙ) είναι στην πρώτη γραμμή της τεχνολογικής καινοτομίας.

Η αξιοποίησή της σε κρίσιμους τομείς – όπως οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, η υγεία, η δημόσια διοίκηση και η επιβολή του νόμου – έχει τη δυναμική να ενισχύσει ουσιωδώς την αποδοτικότητα, την καινοτομία και την οικονομική ανάπτυξη.

Ωστόσο, η ευρεία χρήση συστημάτων ΤΝ, και ιδίως εκείνων που κατατάσσονται ως υψηλού κινδύνου, εγείρει κρίσιμα ζητήματα που σχετίζονται με την αλγοριθμική μεροληψία, την αδιαφάνεια, την περιορισμένη επεξηγησιμότητα, τα κενά κυβερνοασφάλειας και την παράνομη επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Οι κίνδυνοι αυτοί αναγνωρίζονται ρητώς σε ενωσιακό επίπεδο μέσω του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 (AI Act), ο οποίος εισάγει ένα εναρμονισμένο κανονιστικό πλαίσιο για την ανάπτυξη, τη διάθεση και τη χρήση συστημάτων ΤΝ. Ο AI Act θεσπίζει σαφείς υποχρεώσεις για παρόχους και χρήστες συστημάτων ΤΝ, συμπεριλαμβανομένων απαιτήσεων για τη διαχείριση κινδύνων, τη διακυβέρνηση δεδομένων, την τεχνική τεκμηρίωση, την ανθρώπινη εποπτεία, τη διαφάνεια και τη μεταγενέστερη εποπτεία της αγοράς, ενώ παράλληλα απαγορεύει ορισμένες πρακτικές ΤΝ που κρίνονται ασύμβατες με την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Η πολύπλευρη νομική ομάδα μας, σε αποκλειστική συνεργασία με εξειδικευμένη στις νέες τεχνολογίες και στην κυβερνοασφάλεια ομάδα πληροφορικής και λογισμικού, παρέχει ολιστική υποστήριξη τους πελάτες μας κατά την αξιολόγηση, αξιοποίηση και μετριασμό των προκλήσεων που έχει φέρει η TN στο δίκαιο και ειδικά για στον κλάδο και στο ρυθμιστικό περιβάλλον στο οποίο λειτουργούν οι πελάτες μας, παρέχοντας πρακτική και εφαρμόσιμη νομική καθοδήγηση.

Παράλληλα, στόχος της ομάδας μας αποτελεί η εκπόνηση ενός ολιστικού, συνεκτικού και πρακτικά προσανατολισμένου εκπαιδευτικού υλικού που να εστιάζει στις τεχνικές, νομικές και κανονιστικές προκλήσεις της ΤΝ, με ιδιαίτερη έμφαση στην υποστήριξη του ιδιωτικού τομέα για τη νόμιμη, ηθική και αποτελεσματική αξιοποίηση των τεχνολογιών ΤΝ, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ενωσιακού δικαίου.

Πρόσφατα, η άριστη ποιότητα των υπηρεσιών μας σ’ αυτόν τον τομέα αναγνωρίστηκε από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, όπου η ομάδα μας απέκτησε την πιστοποίηση του Υπεύθυνου Δεοντολογίας & Διακυβέρνησης Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Ethics & Governance Officer). 

Κβαντική τεχνολογία (Quantum)

H κβαντική τεχνολογία (quantum technology) αποτελεί μια ραγδαία εξελισσόμενη και πολλά υποσχόμενη τεχνολογία, η οποία, βασιζόμενη στις αρχές της κβαντικής υπολογιστικής και μηχανικής, είναι σε θέση να εκτελεί υπολογισμούς με εκθετικά αυξημένη, σε σύγκριση με τους συμβατικούς υπολογιστές, αποδοτικότητα, ιδίως σε ζητήματα κρυπτογραφίας, βελτιστοποίησης, μοντελοποίησης και ανάλυσης μεγάλων δεδομένων.

Ακριβώς λόγω των δυνατοτήτων αυτών, η κβαντική τεχνολογία, όπως και οι περισσότερες νέες τεχνολογίες, πέραν των πρωτοφανών αποτελεσμάτων και εντυπωσιακών επιδόσεων, εγκυμονεί και σοβαρότατους νομικούς και εν γένει κανονιστικής φύσεως κινδύνους για την ασφάλεια, την διαφάνεια και την ακεραιότητα των χρηστών και των δεδομένων.

Για παράδειγμα, η διαφαινόμενη ικανότητα των κβαντικών υπολογιστών να παρακάμπτουν συστήματα ασύμμετρης κρυπτογραφίας, αλλά και να λειτουργούν ως κρίσιμη υποδομή και επιταχυντής συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης υψηλού κινδύνου, εγείρει σοβαρούς κινδύνους τόσο για την κυβερνοασφάλεια, όσο και για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

Την δεδομένη χρονική στιγμή, σε αποκλειστική συνεργασία με εξειδικευμένη, στις νέες τεχνολογίες και στην κυβερνοασφάλεια, ομάδα πληροφορικής και λογισμικού, η δικηγορική μας εταιρεία έχει επενδύσει σημαντικά ίδια κεφάλαια και ώρες απασχόλησης στην διεξοδική μελέτη των διεθνών και ευρωπαϊκών εξελίξεων γύρω από την κβαντική τεχνολογία, το υφιστάμενο νομοθετικό και εν γένει κανονιστικό πλαίσιο καθώς και την διεθνή στρατηγική quantum. Βασικός στόχος της εν λόγω πρωτοβουλίας μας αποτελεί η για πρώτη φορά στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη, εκπόνηση ενός ολιστικού, συνεκτικού και πρακτικού οδηγού αναφορικά με τις τεχνικές, νομικές και εν γένει κανονιστικού περιεχομένου προκλήσεις και κινδύνους της κβαντικής τεχνολογίας, προτείνοντας ταυτόχρονα τρόπους αντιμετώπισης των κινδύνων που θα εντοπιστούν καθώς και βέλτιστες μεθόδους χρήσης της νέας αυτής τεχνολογίας τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα.

Μάλιστα, στο πλαίσιο της ανωτέρω πρωτοβουλίας μας συμμετέχουμε ενεργά στη προετοιμασία του σχετικού Ευρωπαϊκού Κανονισμού (European Quantum Act), ο οποίος θα αποτελέσει το επόμενο μεγάλο νομοθετικό βήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί της κβαντικής τεχνολογίας, καθορίζοντας, κατά τρόπο ενιαίο, πως αυτή μπορεί να χρηματοδοτηθεί, να παραχθεί και να προστατευθεί στην Ευρώπη.

Δίκτυο Πραγμάτων (IoT)

Η δικηγορική μας εταιρεία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των νομικών εξελίξεων στον τομέα του Δικτύου των Πραγμάτων (Internet of Things).

Στην παρούσα φάση, η νομική μας ομάδα μελετά διεξοδικά την Ευρωπαϊκή Πράξη για τα Δεδομένα (Data Act – Regulation EU 2854/2023), ιδίως, τον αντίκτυπο που αυτή θεσπίζει για την διαχείριση δεδομένων συνδεδεμένων συσκευών και τις υποχρεώσεις των παρόχων, παρέχοντας, σε αποκλειστική συνεργασία με εξειδικευμένη στις νέες τεχνολογίες και στην κυβερνοασφάλεια ομάδα πληροφορικής και λογισμικού, νομική υποστήριξη σε υπόχρεους φορείς.

Παράλληλα, η ομάδα μας, εργάζεται στην προετοιμασία μελέτης, με στόχο τον μετριασμό νέων απειλών και την προσαρμογή των στρατηγικών έρευνας στην εποχή του Διαδικτύου των Πραγμάτων. Οι προσδοκώμενοι στόχοι αυτής της μελέτης είναι τρεις: (α) να παρέχουμε σύγχρονα νομικά εργαλεία για την αντιμετώπιση νέων και αναδυόμενων μορφών εγκλήματος που σχετίζονται με την ανάπτυξη του Διαδικτύου των Πραγμάτων, (β) να δημιουργήσουμε έναν πρακτικό οδηγό σχετικά με τη νόμιμη πρόσβαση και εκμετάλλευση αποδεικτικών στοιχείων στο περιβάλλον του Διαδικτύου των Πραγμάτων, και (γ) να αναδείξουμε βέλτιστες πρακτικές (νομικές, οργανωτικές, τεχνικές) για την πρόσβαση και την εκμετάλλευση του Διαδικτύου των Πραγμάτων κατά τη διάρκεια έρευνας, αναπτύσσοντας ταυτόχρονα σχετικά εργαλεία και εκπαιδευτικό υλικό. 

Κατανεμημένο καθολικό (blockchain)

Η εμπειρία μας σε αυτόν τον τομέα, έχει αναδείξει ότι μία από τις μεγαλύτερες νομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει το σύστημα κατανεμημένου καθολικού (blockchain) είναι το ζήτημα της εφαρμοστέας δικαιοδοσίας για την επίλυση διαφορών ή την εκτέλεση των συμβάσεων.

Αξιοποιώντας το πολυδικαιικό νομικό μας υπόβαθρο, και την εξειδίκευσή μας στην κανονιστική συμμόρφωση εταιρειών και φορέων του δημοσίου, παρέχουμε νομική υποστήριξη στους πελάτες μας αναφορικά με την αξιολόγηση και τον μετριασμό ζητημάτων εφαρμοστέας δικαιοδοσίας και λοιπών νομικών προκλήσεων των συστημάτων κατανεμημένου καθολικού (blockchain) παρέχοντας σαφείς, εύκολα αντιληπτές και ακριβείς νομικές συμβουλές. 

Επαυξημένη & Εικονική Πραγματικότητα (AR/VR)

Η επαυξημένη και εικονική πραγματικότητα (AR/VR) ενέχει σημαντικούς νομικούς κινδύνους σε σχέση με την προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. Επιπλέον, λόγω του όγκου των προσωπικών δεδομένων που συλλέγουν οι τεχνολογίες AR/VR, ένα δεύτερο σημαντικό νομικό ζήτημα είναι η προστασία του απορρήτου και των δεδομένων. Η ασφάλεια, η ευθύνη και η δεοντολογία είναι πρόσθετες κρίσιμες νομικές παράμετροι των τεχνολογιών AR/VR.

Η πάντα ενημερωμένη πρακτική και θεωρητική νομική μας γνώση του εθνικού και ευρωπαϊκού νομοθετικού πλαισίου των προαναφερθέντων τομέων του δικαίου εγγυάται ότι οι πελάτες μας περιηγούνται με ασφάλεια στις νομικές προκλήσεις σχετικά με την AR/VR. 

Μεταφορά Τεχνολογίας & Τεχνοβλαστοί (Spin-Offs)

Η δικηγορική μας εταιρεία είναι από τους λίγους παρόχους νομικών υπηρεσιών στην Ελλάδα με εκτεταμένη εμπειρία στο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο μεταφοράς τεχνολογίας σε ακαδημαϊκό και επιχειρηματικό περιβάλλον. Συντάσσουμε, ελέγχουμε και επικαιροποιούμε συμβάσεις μεταφοράς τεχνολογίας και σχετικές πολιτικές. Επιπλέον, παρέχουμε συμβουλές σχετικά με την ίδρυση και τη λειτουργία εταιριών – τεχνοβλαστών (spin-offs). Η νομική μας προσέγγιση του είναι προσανατολισμένη στη βελτίωση της οικονομικής αποτελεσματικότητας, στην ανταγωνιστικότητα, στη μείωση των άσκοπων επαναλήψεων στην έρευνα και ανάπτυξη, στην ενίσχυση των κινήτρων για πρωτογενή έρευνα και ανάπτυξη, στην ενθάρρυνση της βαθμιαίας καινοτομίας, στη διευκόλυνση της διάδοσης και στην ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά προϊόντων.

Πρόσφατες επιτυχίες του γραφείου μας στον τομέα των έξυπνων τεχνολογιών:

• Παροχή συμβουλών σε μεγάλη διεθνή εταιρεία πληροφορικής με έδρα την Τσεχία για συμφωνίες μεταφοράς τεχνολογίας άνω του 1 εκατ. ευρώ με κορυφαίες διεθνείς αλυσίδες ξενοδοχείων 5*, και παράλληλη σύνταξη των απαραίτητων συμβατικών όρων για την ομαλή και ασφαλή παροχή διαδικτύου κατά τη μεταβατική περίοδο.
• Bασικοί ομιλητές και εκπαιδευτές για περισσότερες από 100 ώρες σε θέματα μεταφοράς τεχνολογίας και ίδρυσης/λειτουργίας spin-off εταιριών κατά τη διάρκεια ενδοεπιχειρησιακών εκπαιδευτικών σεμιναρίων σε διάφορα πανεπιστήμια στην Ελλάδα.

Ο κ. Ιωάννης Σαρακηνός, βασικός ερευνητής στις έξυπνες τεχνολογίες, με πάνω από 50 ώρες διδασκαλίας σε εκπαιδευτικά σεμινάρια υψηλά ιστάμενων υπαλλήλων του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, είναι επικεφαλής του της νομικής πρακτικής του γραφείου μας επί των έξυπνων τεχνολογιών.